TERUG
Regensburger Hof
Lugeck 4, 1010 Wien, Oostenrijk
Middeleeuwse voorganger: het oorspronkelijke Regensburger Hof dateert uit de 14e eeuw (meerdere keren verbouwd).

Afbraak oude gebouw: 1896

Huidig gebouw: 1897

Architect: De vervangbouw (1897) is van (Ritter) Franz von Neumann der Jüngere.

Laat-historistisch: de nieuwbouw probeert de vormtaal van het afgebroken middeleeuwse gebouw te citeren, maar dan groter en vooral in de gevel.

Voor het hedendaagse Gasthaus “Lugeck” in het gebouw wordt het interieur toegeschreven aan Eichinger Offices.
Het Regensburger Hof heeft een sterk symmetrische gevel met duidelijke verticale accenten, waardoor het gebouw meteen opvalt in het straatbeeld van Lugeck. De rijke detaillering en hoekoplossingen geven het gebouw een monumentale uitstraling en zorgen ervoor dat het leesbaar blijft vanuit verschillende richtingen. De architectuur is vooral gericht op representatie en verwijst duidelijk naar het historische karakter van de plek.
Voor mij toont dit gebouw hoe historische referenties bewust worden ingezet om een stedelijk beeld te versterken. In mijn eigen ontwerpen wil ik onderzoeken hoe ik context en geschiedenis kan meenemen zonder ze letterlijk over te nemen, maar door ze te vertalen naar hedendaagse ruimtelijke keuzes.
Stephansdom (Dom St. Stephan)
SYMMETRIE, MONUMENTALITEIT
Stephansplatz, Innere Stadt, Wenen
Start bouw: 1137 (romaans)
Gothische uitbreidingen: vooral 14e–15e eeuw
Zuidtoren voltooid: 1433
Het gebouw is het resultaat van meerdere bouwfasen over eeuwen.
Geen één architect (typisch voor kathedralen)
Belangrijke bouwmeesters:
Hans Puchsbaum (14e eeuw)
Anton Pilgram (15e–16e eeuw, o.a. noordtoren en details)

In 1945 werd de Stephansdom zwaar beschadigd door brand, waarbij het dak volledig uitbrandde, terwijl de Zuidtoren structureel overeind bleef.
Stijl
Overwegend gotisch
Met romaans fundament (oorspronkelijke kerk)

Kenmerkend detail
Het gekleurde dak met geometrisch patroon (19e-eeuwse reconstructie, gebaseerd op historische motieven)
De Stephansdom valt meteen op door zijn grootte en hoogte en bepaalt sterk hoe het plein aanvoelt. Het gotische gebouw steekt duidelijk af tegen de moderne gebouwen errond en blijft daardoor het belangrijkste herkenningspunt van de plek. Zelfs met veel mensen rondom blijft de kathedraal dominant aanwezig.
Voor mij laat dit zien hoe belangrijk schaal en positie zijn in architectuur. In mijn eigen ontwerpen wil ik hier meer rekening mee houden, zodat een gebouw goed past binnen zijn omgeving en toch herkenbaar blijft.
SCHAAL, OUD VS NIEUW
Op de eerste dag maakte ik deze postkaart van de Stephansdom. Het dak sprak me meteen aan, wat ook de reden was om dit detail te tekenen. Toen ik ontdekte dat het dak ooit was afgebrand en later werd gerestaureerd, leek het me een mooi gebaar om deze postkaart te versturen naar het bedrijf dat verantwoordelijk was voor deze restauraties.
Hofburg – Michaelertrakt
Michaelerplatz, Innere Stadt, Wenen
Gebouwd tussen 1889 en 1893

Onderdeel van de Hofburg, die zich ontwikkelde van de 13e tot de 20e eeuw

Architect: Ferdinand Kirschner

Stijl
Neobarok / historisme
Sterk symmetrische compositie met centrale Michaelerkuppel

De Michaelertrakt van de Hofburg oogt heel groot en symmetrisch en sluit het plein duidelijk af. De centrale koepel en de brede gevel geven het gebouw een statige en formele uitstraling. Alles aan de architectuur voelt gecontroleerd en ordelijk aan.

Voor mij laat dit zien hoe architectuur kan gebruikt worden om macht en belangrijkheid te tonen. In mijn eigen ontwerpen wil ik meer letten op hoe schaal en vorm de sfeer van een plek bepalen.
Villa Rezek
Wilbrandtgasse 37, 1180 Wien, Oostenrijk
Bouwjaar: 1933
Architect: Hans Glas
Kenmerken
Horizontale lijnen en terrassen
Sobere gevel zonder ornament
Sterke relatie tussen interieur en exterieur
De Villa Rezek heeft een eenvoudige en horizontale opbouw met meerdere terrassen, waardoor het gebouw rustig en functioneel oogt. Zowel in de architectuur als in het interieur staat leefbaarheid centraal. Binnen wordt veel gewerkt met verschillende kleuren, wat zorgt voor een warme en gezellige sfeer. Gordijnen worden gebruikt om ruimtes van elkaar te scheiden, waardoor de indeling flexibel blijft en kan aangepast worden aan het dagelijkse gebruik.
Dat het huis vandaag nog steeds bewoond is en dat de bewoner zelf de rondleiding gaf, maakte de ervaring extra waardevol. Het liet zien hoe deze woning niet alleen als architecturaal object, maar ook als echte leefruimte functioneert. In mijn eigen ontwerpen wil ik deze combinatie van functionaliteit, flexibiliteit en huiselijkheid verder onderzoeken.
Deze postkaart maakte ik op de tweede dag in Wenen. Tijdens het bezoek aan Villa Rezek vielen de tapijten me meteen op door het gebruik van veel verschillende kleuren en de fijne details in de patronen. Daarom koos ik ervoor om van elk tapijt een detail te tekenen en deze samen te brengen op één postkaart.
Oberes Belvedere
Belvederegarten, Wenen
STATUS, HIËRARCHIE
EENVOUD, FUNCTIONALITEIT
Bouwjaar: 1714-1716

Architect:Johann Lukas von Hildebrandt

Stijl:Barok

Ontworpen als zomerresidentie voor prins Prins Eugenius van Savoye

Kenmerken:
Sterke symmetrie
Rijke geveldecoratie
Monumentale schaal
Duidelijke relatie met de tuinen
GRANDEUR, ORNAMENTIEK
Het Belvedere heeft een zeer symmetrische en rijke gevel die meteen een gevoel van grandeur oproept. De barokke detaillering en de monumentale schaal maken duidelijk dat het gebouw bedoeld was om macht en status uit te stralen. Alles is zorgvuldig opgebouwd en geordend, wat zorgt voor een formele en indrukwekkende uitstraling.

Dit gebouw laat zien hoe architectuur bewust ingezet wordt om indruk te maken en een bepaalde houding bij de bezoeker op te roepen. Als ontwerper vind ik het interessant om te zien hoe symmetrie en detaillering de beleving zo sterk sturen. In mijn eigen werk wil ik onderzoeken hoe ik deze principes kan toepassen, maar op een manier die ook ruimte laat voor gebruik en comfort.
Deze postkaart maakte ik op de derde dag in Wenen, door het bezoek aan het Belvedere. Daar trok De Kus van Klimt meteen mijn aandacht. Voor het vak Ontwerp werken we dit semester rond het Palais Stoclet, waarbij de eetzaal en het Klimt-fries een belangrijk onderdeel vormen. Het was daarom bijzonder indrukwekkend om dit schilderij in het echt te zien, wat ook de reden was om De Kus te verwerken in mijn postkaart.
Oberes Belvedere
Belvederegarten, Wenen
Bouwjaar: 1712-1716

Architect:Johann Lukas von Hildebrandt

Stijl:Barok

Oorspronkelijk ontworpen als woonpaleis voor prins Eugenius van Savoye

Kenmerken:
Langgerekte, symmetrische gevel
Minder monumentaal dan het Oberes Belvedere
Sterke relatie met de tuin
Meer ingetogen en residentieel karakter
SERENITEIT, BEHEERST
Het Unteres Belvedere heeft een rustige en evenwichtige gevel die sterk horizontaal is opgebouwd. In vergelijking met het Oberes Belvedere oogt dit gebouw minder monumentaal en meer als een bewoonbare residentie. De symmetrie en orde zorgen voor een formele maar toegankelijke uitstraling, waarbij de relatie met de tuin duidelijk aanwezig is.
Voor mij toont dit gebouw hoe barokke architectuur niet alleen draait om grandeur, maar ook om comfort en leefbaarheid. Dit neem ik mee in mijn eigen ontwerpen, waarbij ik wil zoeken naar een balans tussen representatie en gebruik.
Oostenrijks Parlement
Ringstraße, Wenen
Bouwjaar: 1874-1884

Architect: Theophil Hansen

Stijl:
Neoclassicisme
Sterk geïnspireerd op de Griekse oudheid

Kenmerken:
Monumentale trappenpartij
Zuilen en tempelachtige gevel
Standbeeld van Pallas Athena voor het gebouw
Symmetrie en strenge orde
AUTORITEIT, ORDE
Het Oostenrijks Parlement heeft een strenge en symmetrische opbouw die meteen autoriteit en orde uitstraalt. De klassieke zuilen en de brede trappenpartij maken het gebouw monumentaal en formeel. Alles is gericht op overzicht en duidelijkheid, wat past bij de politieke functie van het gebouw.
Voor mij toont dit gebouw hoe architectuur gebruikt wordt om waarden zoals macht, stabiliteit en structuur te communiceren. In mijn eigen ontwerpen wil ik bewuster nadenken over hoe vorm en materiaal een bepaalde betekenis of boodschap kunnen overbrengen.
Wat in het interieur van het parlement meteen opvalt, is hoe ruimte, licht en materiaal worden ingezet om orde en hiërarchie duidelijk te maken. Grote zalen worden gedragen door ritmisch geplaatste zuilen, wat zorgt voor een sterk gevoel van structuur en richting. Het overvloedige gebruik van natuursteen, marmer en goudaccenten versterkt het formele en statige karakter van de ruimtes.
Daarnaast speelt daglicht een belangrijke rol: lichtkoepels en glazen plafonds zorgen ervoor dat zelfs diepe ruimtes helder en overzichtelijk blijven. Voor mij is vooral interessant hoe decoratie hier niet puur esthetisch is, maar ook functioneert als communicatiemiddel, het interieur straalt autoriteit, stabiliteit en controle uit en ondersteunt zo de functie van het gebouw.
Wien Museum
Karlsplatz, Wenen
Het Wien Museum voelde voor mij heel anders aan dan de andere musea die we bezochten. De inrichting is hedendaags en sober, wat sterk contrasteert met de klassieke en monumentale musea in Wenen. In het begin was het niet meteen duidelijk waar het museum over ging, maar hoe verder ik het gebouw verkende, hoe interessanter de inhoud werd.
De tentoonstellingen tonen maquettes van de stad, architecturale modellen en historische objecten die samen de ontwikkeling van Wenen in beeld brengen. Grote objecten, zoals stadsmodellen en rijtuigen, worden vrij in de ruimte geplaatst en maken deel uit van de ruimtelijke beleving. Door de rustige vormgeving en het gebruik van neutrale materialen ligt de focus volledig op de inhoud, wat het museum voor mij verfrissend en anders maakt dan de andere musea.
HEDENDAAGS, SOBER
Bouwjaar
Oorspronkelijk museum: 1959
Grondige renovatie en heropening: 2023
Architect
Renovatie & uitbreiding (huidig museum):
Winkler + Ruck Architekten
Oorspronkelijk gebouw (1959):
Oswald Haerdtl
Stijl
Hedendaagse architectuur
Sober en functioneel
Sterke focus op inhoud en gebruik
Minimalistisch zonder kil te worden
Kenmerken
Beton, glas en neutrale kleuren
Open en overzichtelijke ruimtes
Objecten en maquettes centraal
Heldere circulatie en lichtgebruik
Kunsthistorisches Museum
Maria-Theresien-Platz, 1010 Wenen
Bouwjaar:1871-1891

Architecten:
Gottfried Semper
Karl von Hasenauer

Stijl:
Historisme / neorenaissance

Kenmerken:
Sterke symmetrie
Monumentale schaal
Rijke geveldecoratie
Centrale koepel
Opstelling als stedelijk landmark aan de Ringstraße
IMPOSANT, PRESTIGE
Het Kunsthistorisches Museum oogt zeer monumentaal en symmetrisch en straalt meteen rijkdom en belangrijkheid uit. De neorenaissancestijl, de koepel en de rijke detaillering maken duidelijk dat dit gebouw ontworpen is om indruk te maken. In vergelijking met hedendaagse musea voelt het gebouw zwaar en gesloten aan, maar tegelijk ook zeer statig.
Voor mij toont dit museum hoe architectuur wordt ingezet om kunst en macht te benadrukken. Het contrast met modernere musea, zoals het Wien Museum, maakt duidelijk hoe sterk stijl en vorm de beleving van een museum bepalen.
Wiener Secession
Bouwjaar
1897–1898

Architect
Joseph Maria Olbrich

Stijl
Jugendstil / Wiener Secession

Kenmerken (exterieur)
Strakke, witte volumes
Gouden koepel (“Krauthappel”)
Opschrift: “Der Zeit ihre Kunst, der Kunst ihre Freiheit”
KUNST, VRIJHEID
De Wiener Secession oogt langs buiten sober en gesloten door de eenvoudige witte volumes en het bijna volledig ontbreken van ramen in de gevel. Het enige uitgesproken ornament is de gouden koepel, die daardoor extra opvalt en het gebouw een sterke identiteit geeft.

Binnen staat de kunst volledig centraal. De ruimtes zijn bewust eenvoudig gehouden, zodat werken zoals het Beethovenfries van Gustav Klimt de volledige aandacht krijgen. Het museum functioneert eerder als een manifest voor artistieke vrijheid dan als een klassiek museum. Wat ik hier vooral uit meeneem, is hoe krachtig het kan zijn om met minimale middelen een duidelijke boodschap over te brengen. In mijn eigen ontwerpen wil ik bewuster omgaan met wat ik toon en wat ik bewust weglaat, zodat ruimte, inhoud en idee elkaar versterken.
Friedrichstraße 12, 1010 Wenen
Leopold Museum
Museumsplatz 1, 1070 Wien, Oostenrijk
Bouwjaar
1998–2001
Opening: 2001

Architect
Ortner & Ortner Baukunst

Type: Kunstmuseum (moderne kunst)

Stijl
Oostenrijkse moderne kunst
Hedendaags gebouw
Minimalistisch en strak
Duidelijke, geometrische vorm

Kenmerken (exterieur & interieur)
Kubusvormig volume
Gevel in witte kalksteen
Veel gebruik van daglicht
Neutrale, rustige museumruimtes
Heldere circulatie tussen zalen
Architectuur ondersteunt de kunst, zonder te overheersen
MODERNISME, TOEGEPASTE KUNST
Het Leopold Museum combineert een strak, hedendaags gebouw met een collectie die focust op het modernisme van het begin van de 20e eeuw. De neutrale architectuur en het rustige interieur zorgen ervoor dat de aandacht volledig naar de kunst en objecten gaat. Schilderijen, meubels en gebruiksvoorwerpen worden samen gepresenteerd, waardoor duidelijk wordt dat modernisme niet alleen een artistieke stroming was, maar ook een manier van denken over wonen en dagelijks gebruik.
Voor mij is vooral de aanwezigheid van toegepaste kunst, zoals meubels en servies van Josef Hoffmann, interessant. Het museum toont hoe interieur, object en architectuur als één geheel kunnen functioneren. Dit bevestigt voor mij het belang van totaalontwerp en motiveert me om in mijn eigen werk meer aandacht te besteden aan de samenhang tussen ruimte, meubel en detail.
Palais Epstein
Bouwjaar
1868–1871

Architect
Theophil Hansen

Stijl
Neorenaissance / historisme

Functie
Oorspronkelijk privé-paleis
Vandaag onderdeel van het Oostenrijks Parlement
Wordt gebruikt voor vergaderingen, tentoonstellingen en ontvangstruimtes

Kenmerken (interieur)
Rijke ornamentiek en reliëfs
Gebruik van marmer, goudaccenten en natuursteen
Monumentale doorgangen en bogen
Enfilade van ruimtes
Spiegels die de ruimte verdiepen
Sterk representatief karakter
Dr.-Karl-Renner-Ring 1, 1010 Wenen
Het interieur van Palais Epstein heeft een duidelijke officiële en plechtige uitstraling. De symmetrische opbouw, monumentale doorgangen en rijke materialen zoals marmer en goudaccenten maken meteen duidelijk dat deze ruimtes bedoeld zijn om indruk te maken en een gevoel van belangrijkheid uit te stralen. Alles in de ruimte is geordend en zorgvuldig afgewerkt, wat zorgt voor een formele sfeer die past bij een publieke en representatieve functie.
Tegelijk is in het interieur nog sterk voelbaar dat dit gebouw oorspronkelijk een 19e-eeuws stadspaleis was. Hoewel het vandaag deel uitmaakt van het Oostenrijks Parlement, blijven de historische elementen en de oorspronkelijke grandeur aanwezig. Voor mij toont dit hoe een gebouw doorheen de tijd kan evolueren zonder zijn identiteit te verliezen. In mijn eigen ontwerpen neem ik hieruit mee hoe bestaande kwaliteiten en geschiedenis een meerwaarde kunnen zijn bij het hergebruik van een ruimte.
FORMEEL, HISTORISCHE GELAAGDHEID
Deze postkaart maakte ik op de vierde dag in Wenen. De collage bestaat uit tickets en fragmenten van verschillende musea die we bezochten, zoals het Wien Museum en het Kunsthistorisches Museum. Door deze elementen samen te brengen wilde ik de intensiteit en variatie van die dag vastleggen.
Deze postkaart maakte ik op de vijfde dag in Wenen, de dag waarop ik zowel de Wiener Secession als het Leopold Museum bezocht. Het Secessiongebouw maakte veel indruk op mij door zijn sterke vorm en uitstraling. Het Leopold Museum vond ik bijzonder interessant omdat we daar veel werken en ontwerpen van Josef Hoffmann zagen. Dit was voor mij extra belangrijk, aangezien zijn werk een directe link heeft met onze ontwerpopdracht dit semester.
Deze postkaart maakte ik op de zesde dag in Wenen tijdens het bezoek aan Palais Epstein. Vooral de grote spiegels maakten veel indruk op mij, samen met de hoge deuren en de rijke ornamenten die naast de spiegels zijn uitgewerkt. De combinatie van schaal, reflectie en detail versterkt de ruimtelijke beleving en gaf het interieur een statige en indrukwekkende uitstraling, wat me sterk aansprak.
VRIJETIJD IN WENEN (klik hier)